Đình Thổ Hà trầm mặc và cổ kính bên bờ Bắc sông Cầu

Nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng, trải qua hàng ngàn năm, làng Thổ Hà vẫn còn lưu giữ trong mình nét trầm mặc của những giá trị văn hóa truyền thống vô cùng đặc sắc – nét đẹp cổ kính của một làng quê thuần Việt với một quần thể kiến trúc, văn hóa, cảnh quan hết sức độc đáo. Điều đặc biệt không thể không kể đến đó là công trình kiến trúc cổ đình Thổ Hà được xây dựng từ thế kỷ XVI, XVII. Hãy cùng chúng tôi về thăm ngôi đình này nhé!

Nội dung chính

1. Vị trí Đình Thổ Hà

Đình Thổ Hà Bắc Giang ở xã Vân Hà (Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) là một trong những ngôi đình cổ có giá trị kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng ở xứ Bắc. Ngôi đình được xây dựng từ lâu đời và được tu sửa to ở thời Lê, niên hiệu Chính Hòa thứ 7 (1686). Một trong những hình tượng đặc sắc nhất ở nghệ thuật kiến trúc đình Thổ Hà là những bức chạm khắc hình tiên nữ.

Đình làng Thổ Hà

2. Đình Thổ Hà gắn liền với vị Thành hoàng làng 

Đình Thổ Hà gắn liền với vị Thành hoàng làngThái Thượng Lão Quân.

Theo Thần tích của làng, ông là người phương Bắc, sống vào thời An Dương Vương, họ Lý, tên Đam (còn gọi là Lão Đam, Lão Tử). Ông có công giết giặc Xích Tỵ quỷ, có công mở trường, dạy học ở làng. Ông được Vua phong là Thượng đẳng thần và Thành hoàng Thái thượng, cho phép làng Thổ Hà lập miếu phụng thờ. Do vậy dân làng đã tôn ông lên làm Thành hoàng, phù trợ cho cuộc sống của dân làng bình an, hạnh phúc. 

Đình Thổ Hà gắn liền với vị Thành hoàng làng: Thái Thượng Lão Quân

3. Đình Thổ Hà xây dựng năm nào

Đình Thổ Hà là một trong số ít những ngôi đình có ghi niên đại rõ ràng trên thành phần kiến trúc. Theo các văn bia và trên một số cấu kiện của kiến trúc có ghi thì đình Thổ Hà được khởi dựng vào năm 1685. Đình được khởi dựng vào đời Lê Hy Tông trên khu đất rộng 3.000m2 có nhiều cây cổ thụ xung quanh.

Đình Thổ Hà năm 1930

4. Kiến trúc mang đậm phong cách kiến trúc thế kỷ XVI

Với nghệ thuật kiến trúc mang đậm phong cách kiến trúc thế kỷ XVI, sự quy mô, bề thế của công trình cũng thể hiện trình độ xây dựng đình công phu của những người thợ thời xưa đem lại giá trị kiến trúc vô cùng độc đáo. Đồng thời những trang trí điêu khắc ở đình Thổ Hà thực sự là những tác phẩm nghệ thuật. Những trang trí này mang hai phong cách khác biệt nhau được thể hiện trên các cấu kiện của đình làng. Với bố cục tuân thủ theo quy luật truyền thống – quy luật về tính đăng đối.

Kiến trúc mang đậm phong cách kiến trúc thế kỷ XVI

Tuy nhiên, các nét chạm khắc lại được thể hiện một cách khéo léo, đường nét đẹp, sinh động hơn hẳn giai đoạn trước. Cùng với bố cục kỹ thuật chạm khắc cũng góp phần không nhỏ vào thành công của nghệ thuật trang trí đình Thổ Hà. Đây thực sự được coi là đỉnh cao của nghệ thuật trang trí đình làng thế kỷ XVII.

Nét kiến trúc nghệ thuật tinh xảo

5. Nghệ thuật trang trí Đình Thổ Hà

Đình Thổ Hà hiện gồm ba nếp nhàTiền tế, Đại đình và Hậu cung. Tiền tế nằm song song với Đại đình, cách Đại đình một khoảng nhỏ. Đại đình nối với Hậu cung bằng một gian Ống muống tạo thành hình chữ Công.

Tiền tế làm theo kiểu bốn mái cong, lợp ngói mũi hài, bờ nóc và bờ dải gắn hộp hình hoa chanh. Tiền tế gồm 3 gian 2 chái. Bộ khung kết cấu bởi 4 hàng cột. Thân cột được làm nhỏ mảnh. Hai vì nóc gian giữa làm theo kiểu giá chiêng, hai vì nóc gian bên làm theo kiểu chồng rường. Vì nách gian giữa làm theo kiểu kẻ ngồi, dưới kẻ có bẩy đua ra đỡ mái hiên. Vì nách hai gian chái làm theo kiểu chồng rường.

Mái cong đình làng

Đại Đình gồm 5 gian 2 chái, thành phần chịu lực chính là bộ khung gỗ gồm 48 chiếc cột, trong đó có 8 cột cái, 16 cột quân, 24 cột hiên. Liên kết ngang của 3 gian giữa là 4 bộ vì. Vì nóc làm theo kiểu giá chiêng. Vì nách làm theo kiểu cốn chồng rường. Dọc theo lòng nhà có ba hàng xà kép: xà thượng, xà trung và xà hạ. Giữa các hàng xà được bưng ván gió.

Con rồng ở đình Thổ Hà

Để mở rộng lòng công trình các nghệ nhân thời xưa đã đặt hai bộ vì lửng ở hai gian bên. Trên xà đùi nối các cột cái và cột quân gian bên ở hai hồi người ta đặt cột trốn rồi gác bộ vì lên trên cột trốn. Vì này làm theo kiểu chồng rường. Các con rường được xếp chống lên nhau qua các đấu và được chạm trổ.

Bộ khung cột kiên cố xung quanh gian chính của đình

Hậu cung gồm 3 gian kiến trúc khá đơn giản. Vì nóc làm theo kiểu giá chiêng, cấu tạo bộ vì giống với bộ vì của gian Tiền tế. Trên các cấu kiện của Hậu cung không có hình trang trí. Hậu cung làm theo kiểu “tường hồi bít đốc”, hai hồi đắp hình Hổ phù, bờ dải làm theo kiểu “long đình”. Đây là lối kiến trúc có niên đại muộn, phổ biến vào cuối thế kỷ XIX.

Khám thờ tại đình cổ Thổ Hà

Tại đình Thổ Hà, ngoài những trang trí trên bộ phận kiến trúc còn có những tác phẩm điêu khắc khác, đó là bộ cửa võng ở gian giữa phía trước cung thờ. Bộ cửa võng làm vào năm Chính Hòa thứ 13 (1692) được sơn son thếp vàng, đục chạm rất công phu. Phần chính của cửa võng là 3 khám thờ.

Bức cửa võng lộng lẫy và được làm rất công phu

6. Đình Thổ Hà làm nên bản sắc văn hiến của quê hương

Bền bỉ sánh bước cùng dòng chảy của lịch sử, trải qua bao biến cố thăng trầm của thời gian, đình làng Thổ Hà vẫn sừng sững đứng đó như một chứng nhân lịch sử. Đình là nơi ấp ôm những lớp lớp thế hệ người dân làng Thổ Hà về đây tụ họp, là nơi gìn giữ những giá trị văn hóa tín ngưỡng cộng đồng của nhân dân địa phương, đình còn là nơi lưu giữ những di sản văn hóa quý giá như tấm bia cổ, các đao sắc của các triều đại trước phong tặng,… 

Đình Thổ Hà còn lưu giữ được sắc phong của các triều đình thời trước ban tặng và các chứng nhận của quốc gia

Ngôi đình cổ không những kết tinh những giá trị văn hóa truyền thống, mà còn là nơi lưu giữ, tỏa sáng bề dày lịch sử, văn hóa, cách mạng của nhân dân làng Thổ Hà nơi đây, mà còn góp phần làm nên bản sắc văn hiến của quê hương nơi bờ Bắc sông Cầu.

Di tích lịch sử đã được xếp hạng

Giữa những bộn bề của cuộc sống hối hả, đình Thổ Hà vẫn âm thầm đứng đó, trầm mặc và cổ kính bên bờ Bắc sông Cầu, lặng lẽ ngắm nhìn những đổi thay của dòng chảy thời gian.

Đình Thổ Hà trầm mặc và cổ kính bên bờ Bắc sông Cầu
Chúng tôi đón chào email đăng ký từ khắp nơi và không bao giờ spam
luxstay

luxstay

Cẩm nang các địa điểm du lịch và lễ hội tại Việt Nam

Bài viết cùng chủ đề

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Tour Miền Trung